Asosyalmekan

  “AF” İLE “ÂFİYET” AKRABA MI? Bir Kelimenin Kökünden İnsan Hayatının En Büyük İki İhtiyacına Bir önceki yazıda “Allah sağlık ve âfiyet versin” derken aslında neden aynı şeyi iki kez söylemediğimizi, âfiyetin yalnızca beden sağlığını değil insanın daha geniş anlamda selametini, huzurunu ve kötülüklerden korunmasını içine alan büyük bir kelime olduğunu konuşmuştuk. Fakat âfiyet kelimesinin içine biraz daha yakından baktığımızda bundan da şaşırtıcı bir gerçekle karşılaşıyoruz. Günlük Türkçede birbirinden oldukça uzakmış gibi duran iki kelime, “af” ile “âfiyet” , aslında aynı dil ailesinin, hatta aynı Arapça kökün çevresinde şekillenmiş kelimelerdir. Bir tarafta suçun, günahın veya kusurun bağışlanmasını anlatan “af”; diğer tarafta sağlık, esenlik ve korunmuşluğu ifade eden “âfiyet” vardır. İlk bakışta insanın aklına ister istemez şu soru geliyor: Bağışlanmakla sağlıklı ve selamette olmak arasında nasıl bir dil ilişkisi olabilir? Bir kelime günaha, diğeri hastalığa bakarken bunlar nas...

  NEDEN “SAĞLIK VE ÂFİYET” DİYORUZ? Sağlığın Yetmediği Yerde Başlayan Kelime “ “Allah sağlık ve âfiyet versin.” Türkçede belki binlerce defa duyduğumuz, söylediğimiz ama üzerinde çok az düşündüğümüz dualardan biridir bu. Bir hastayı ziyaret ederken söyleriz. Yaşlı bir yakınımızdan ayrılırken söyleriz. Ameliyata girecek bir insana söyleriz. Uzak bir şehre giden evladımızın ardından söyleriz. Uzun süredir görmediğimiz bir dostla telefonda vedalaşırken bazen cümlenin sonuna ekleriz: “Allah sağlık âfiyet versin.” Söylemesi birkaç saniye sürer. Fakat insan biraz durup düşündüğünde bu küçücük duanın içerisine neredeyse bütün bir hayatın sığdırıldığını fark eder. Çünkü cümlenin içerisinde küçük fakat önemli bir bilmece vardır: Madem “sağlık” dedik, neden arkasından bir de “âfiyet” diyoruz? Eğer âfiyet yalnızca sağlık demekse, aslında aynı şeyi iki defa söylemiş olmuyor muyuz? Hayır. Çünkü sağlık ile âfiyet aynı şey değildir. Hatta âfiyet, sağlıktan çok daha geniş bir kelimedir. İnsan sağl...